İstanbul

Ayrılık Çeşmesi / Hasanpaşa – Kadıköy

O kadar zengin ki bu şehir her sokaktan bir tarih fışkırıyor. Marmaray kazılarında 8000 yıllık kalıntıların bulunmasıyla tarihi 6000 yıl kadar geriye giden bu şehirde bu sefer bahsetmek istediğim konu da yüzlerce yıldır ayakta olan ve çoğu insanın dikkat etmeden yanından geçtiği Ayrılık Çeşmesi… Özellikle Marmaray’ın inşa edilmesiyle merakımı iyice arttıran bu çeşmenin tarihini çeşitli kaynaklardan okuyarak araştırdım, gittim güncel halinin fotoğraflarını çektim. İçim acımadı değil… Bundan birkaç yıl önceki fotoğraflarına baktığımızda her ne kadar su akıtmasa da temiz ve daha estetik duran çeşme şimdi iyicene  çöplük haline gelmiş bir bahçenin içinde uzun boylu otların arasında sokak hayvanlarının pisliklerinin arasında kalmış… Belki buradan sesimizi duyurur da yetkililere ulaşmış oluruz. Bu açıdan yazıyı okuduktan sonra paylaşmanızı rica ederiz…

 

Ayrılıklara Tanık Tarihi Çeşme; Ayrılık Çeşmesi

Burada yapılan ilk çeşmenin bu olmadığı bir gerçektir ancak yapılan ilk çeşmenin tam olarak hangi yılda yapıldığı bilinmemektedir.  Bizans döneminde yapıldığı ve adının “Hermagoras Menbaı” olduğu bilinen çeşme Bizans’ta da ayrılıklara şahit bir çeşmedir. Doğuya yapılacak olan seferler buradan başlar, erler sevdikleriyle burada vedalaşırmış.

Ardından İstanbul’un fethi ve bölgenin Osmanlı himayesine girmesiyle buraya yeni bir çeşme yaptırılmış. Kızlarağası Gazanfer Ağa’nın yaptırdığı çeşme daha sonra Sultan 1. Murat’ın kapıağası Ahmet Ağa tarafından restorasyon edilince Ahmet Ağa Çeşmesi olarak yeni ismini almış.

Kapıağası Ahmet Ağa’nın da çeşmeyi restore ettikten sonra çeşmeye bıraktığı bir kitabe bulunmaktadır.

Geldi bir hayr ehli tarihin dedi,

Pak ihya eyledi Ahmed Ağa 1154

Kendisinden sonra bir restorasyon da Düriye Sultan tarafından yapılmış, Düriye Sultan’ın da kitabesi bulunmaktadır.

Dürriye Sultanın yuhiyçün el-fatiha 1340

Çeşmenin Ayrılık Çeşmesi Adını Alması

Aynı Bizans’taki gibi Osmanlı’da da burada yapılan çeşme Doğu’ya yapılacak olan tüm seferlerin başlangıcı olmuş. Ancak askeri anlamın dışında kervanların, hac yolcularının da sevdikleriyle vedalaştığı son nokta olmasıyla tüm halkın kullandığı bir çeşme olmuş. Bu vesileyle halk zamanla buraya “Ayrılık Çeşmesi” adını vermeye başlamış ve dilimize oturmuş. Çeşme aynı zamanda bulunduğu sokağa da adını vermiş. Ardından çoğumuzun bildiği üzere Kadıköy’deki Marmaray istasyonu olan Ayrılık Çeşmesi istasyonuna da adını vermiş. Peki ya sizce çeşmeyen gereken değeri vermiş miyiz?

Eski halinin fotoğrafını bulamasam da etrafında onlarca, yüzlerce kişinin faydalandığı ve her gün kullanılan bir çeşme hayal edin. Ardından da son yıllarda çekilmiş aşağıdaki iki fotoğrafa bakınız.

Birkaç yıl önceki hali

İnsanların çeşmenin halinden hayıflandığı, çeşmenin yol yapım çalışmaları sebebiyle alt kısmının kaldırımın altında kaldığı haber olmuştu. Ancak beterin beteri var… Bu fotoğrafın altında da benim 2016 Mayıs’ta çektiğim diğer fotoğraflara göz atınız.

Kaynak : atilganblog.blogspot.com.tr

Kaynak : atilganblog.blogspot.com.tr

Çeşmenin 2016 Mayıs’taki hali

Not: Fotoğraflar şahsıma aittir, kaynak belirtilerek kullanılabilir.

IMG_3412 IMG_3414 IMG_3417 IMG_3418 IMG_3422 IMG_3423

 

Tarihi Ayrılık Çeşmesi Tam Olarak Nerede?

Ayrılık Çeşmesi’ne gitmek için Marmaray ile Ayrılık Çeşmesi durağına gelip üst geçit veya alt geçidi kullanarak yolun Kadıköy tarafına geçip çeşmeye varabilirsiniz. Çeşme hemen üst geçidin öteki yakasında yer almakta.

Kadıköy Rıhtım’dan gelecekler için de minibüslerin gittiği yolu takip ederseniz minibüs alt geçidi geçtikten sonra hemen inip yukarı çıkınız çeşme orada kalacaktır.

 

Bu tarihi çeşmenin hak ettiği bakıma ulaşması ve eski görüntüsünü kazanması için yazıyı okuduktan sonra paylaşmanızı rica ederiz…

 

KAYNAKÇA

İstanbul’un 100 Çeşmesi ve Sebili, Gül Sarıdikmen

sehr-istanbul.blogspot.com

milliyet.com.tr

M. Şakir Ülkütaşır

>
Yorum yazmak için tıklayın!

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

Çok Popüler!

Yukarı